Πολύς λόγος γίνεται για ένα δεύτερο κύμα της πανδημίας του κορονοϊού στην Ευρώπη. Και στην Ελλάδα το τελευταίο διάστημα παρατηρείται ξανά ελαφριά αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων και η κυβέρνηση προχώρησε στη λήψη αυστηρότερων μέτρων. Η Άννα Μαυρίκου με μια ανασκόπηση στις προηγούμενες εβδομάδες και την παρούσα κατάσταση.

Τις τελευταίες εβδομάδες τα θετικά κρούσματα κορονοϊού στην Ελλάδα – για τα δεδομένα της χώρας – αυξήθηκαν σημαντικά: Στις 8 Οκτωβρίου υπήρχαν 436 επιβεβαιωμένα νέα κρούσματα, ενώ στις 30 Σεπτεμβρίου αυτά ήταν 354 και δύο εβδομάδες νωρίτερα, στις 15 Σεπτεμβρίου, μόνο 310. Την 1η Σεπτεμβρίου ήταν μόλις 207, ενώ τέσσερις εβδομάδες νωρίτερα, μόνο 110. Συνολικά στην Ελλάδα υπήρξαν 22.358 περιστατικά και οι θάνατοι από τον ιό ανέρχονται στους 449 μέχρι τις 11 Οκτωβρίου 2020. Γι᾽ αυτό πάρθηκαν νέα μέτρα κατά της διασποράς του ιού.

Ο διαδραστικός χάρτης υγειονομικής ασφάλειας και προστασίας από τη λοίμωξη covid-19 τέθηκε σε ισχύ στις 12 Οκτωβρίου 2020. Πρόκειται για έναν χάρτη, ο οποίος στόχο έχει να διασφαλίσει την υγειονομική ασφάλεια και την προστασία από τον κορονοϊό. Οι 74 περιφερειακές ενότητες της χώρας χωρίζονται σε τέσσερα επίπεδα με διαφορετικά προληπτικά μέτρα και κανόνες ανάλογα με την εξάπλωση του κορονοϊού, η οποία διαπιστώνεται για παράδειγμα από τον αριθμό των κρουσμάτων ανά 100 χιλιάδες κάτοικοι ή τη διαθεσιμότητα κλινών στις μονάδες εντατικής θεραπείας. Το πρώτο επίπεδο είναι πράσινο, το δεύτερο κίτρινο, το τρίτο πορτοκαλί και το τέταρτο κόκκινο. Οι χρήστες μπορούν να ενημερωθούν για τα εκάστοτε μέτρα είτε εισάγοντας τον ταχυδρομικό τους κώδικα είτε επιλέγοντας την περιοχή τους από τη λίστα είτε κάνοντας κλικ σε μια περιοχή στον χάρτη.

Τρέχοντα μέτρα: πράσινη, κίτρινη ή πορτοκαλί περιοχή;
Προς το παρόν οι περιφερειακές ενότητες Αττικής, Αχαΐας, Ιωαννίνων, Τρικάλων, Πέλλας, Ηρακλείου και άλλες βρίσκονται στο τρίτο επίπεδο: το «πορτοκαλί». Αυτό σημαίνει ότι βρίσκονται υπό αυστηρή επιτήρηση. Οι περιφερειακές ενότητες Θεσσαλονίκης, Λάρισας, Κορίνθου, Ρόδου, Κέρκυρας και άλλες εντάσσονται στο δεύτερο επίπεδο και επομένως είναι «κίτρινες». Οι περιφερειακές ενότητες Έβρου, Δράμας, Σερρών, Χανίων, Λασιθίου, Μεσσηνίας και άλλες βρίσκονται στο «πράσινο» ή πρώτο επίπεδο. Στις πράσινες περιφερειακές ενότητες, τα μέτρα είναι πιο χαλαρά και επιτρέπεται η συναναστροφή μεγαλύτερων ομάδων ανθρώπων. Προς το παρόν δεν υπάρχουν περιοχές στην Ελλάδα που βρίσκονται στο κόκκινο επίπεδο – το επίπεδο αυξημένου κινδύνου.

Η χρήση μάσκας είναι υποχρεωτική σε όλους τους εσωτερικούς χώρους εργασίας και σε εξωτερικούς χώρους, όπου συνωστίζονται πολλά άτομα. Στο πορτοκαλί επίπεδο επιτρέπονται μέχρι εννέα άτομα με μάσκα σε συναθροίσεις. Επιπλέον, πρέπει να διατηρείται η ελάχιστη απόσταση 1,5 μέτρου και άτομα από διαφορετικά νοικοκυριά πρέπει να συναντώνται όσο το δυνατόν λιγότερο. Στο κίτρινο επίπεδο το ανώτατο όριο στις συναθροίσεις είναι τα 50 άτομα, ενώ στο πράσινο τα 100. 

Σε χώρους λατρείας του πορτοκαλί επιπέδου, επιτρέπεται ένα άτομο ανά 15 τ.μ. και έως 50 καθήμενοι με μάσκες συνολικά. Στους χώρους λατρείας του κίτρινου επιπέδου, επιτρέπεται ένα άτομο ανά 10 τ.μ. και έως 100 καθήμενοι με μάσκες συνολικά. Στο πράσινο επίπεδο επιτρέπεται ένα άτομο ανά 5 τ.μ. και έως 200 καθήμενοι με μάσκες συνολικά.

Οι επισκέπτες και οι εργαζόμενοι υπαίθριων αρχαιολογικών χώρων,  που βρίσκονται σε περιοχές πορτοκαλί επιπέδου πρέπει να φορούν μάσκες και να τηρούν τους κανόνες ελαχίστων αποστάσεων. Στα μουσεία όλοι πρέπει να φορούν μάσκες και να τηρούν την απόσταση δύο μέτρων. Επιτρέπεται ένα άτομο ανά 20 τ.μ. και απαγορεύονται οι ομαδικές ξεναγήσεις. Στους υπαίθριους αρχαιολογικούς χώρους του κίτρινου και πράσινου επιπέδου η υποχρεωτική χρήση μάσκας αφορά μόνο τους ξεναγούς και τους εργαζόμενους. Σε μουσεία που βρίσκονται στις περιφερειακές ενότητες του κίτρινου επιπέδου, επιτρέπεται ένα άτομο ανά 15 τ.μ. και ομαδικές ξεναγήσεις με έως και δέκα άτομα. Στα μουσεία στο πράσινο επίπεδο, ωστόσο, επιτρέπεται ένα άτομο ανά 10 τ.μ. και ομαδικές ξεναγήσεις με έως και 20 άτομα.

Οι συναυλίες, οι προβολές ταινιών σε κλειστούς κινηματογράφους και οι θεατρικές παραστάσεις επιτρέπεται να έχουν πληρότητα έως 30 τοις εκατό στο πορτοκαλί επίπεδο, έως 50 τοις εκατό στο κίτρινο και έως 65 τοις εκατό στο πράσινο επίπεδο. Τα εστιατόρια μπορούν να έχουν πληρότητα έως 50 τοις εκατό στο πορτοκαλί επίπεδο, έως 65 τοις εκατό στο κίτρινο και έως 80 τοις εκατό στο πράσινο επίπεδο. Σε εστιατόρια σε περιοχές που βρίσκονται σε πορτοκαλί επίπεδο, μπορούν να καθίσουν έως τέσσερα άτομα σε ένα τραπέζι, ενώ πρέπει να κλείσουν από τα μεσάνυχτα έως τις 5 π.μ. Το take away και το delivery εξαιρούνται – εκτός από το αλκοόλ. Στα εστιατόρια και τα μπαρ, που βρίσκονται σε κίτρινες και πράσινες περιοχές, μπορούν να καθίσουν έως έξι άτομα μαζί σε ένα τραπέζι. Παρόλα αυτά, τα εστιατόρια στις πράσινες περιοχές επιτρέπεται να ανοίγουν έως τη 1 π.μ. και εκείνα που είναι σε κίτρινες έως τις 12:30 π.μ. Και οι δύο δεν επιτρέπεται να ανοίξουν πριν τις 5 το πρωί.

Στο παρελθόν, το κλείσιμο των καταστημάτων στις 12 οδήγησε πολλούς νέους να συγκεντρώνονται αλλού: σε δημόσιους χώρους, στις πλατείες – αυτό παρατηρήθηκε επίσης στη Γερμανία, σε πόλεις όπως το Μόναχο ή το Βερολίνο.

Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι ο συνωστισμός στα μέσα μαζικής μεταφοράς στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη. Ιδιαίτερα τις ώρες αιχμής ο κόσμος στα λεωφορεία, στο μετρό ή ακόμη και στις στάσεις ή αποβάθρες δεν μπορεί να τηρήσει τις απαραίτητες αποστάσεις. Φωτογραφίες από τέτοια περιστατικά έχουν κυκλοφορήσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη τα μέσα μαζικής μεταφοράς επιτρέπεται να έχουν πληρότητα 50 τοις εκατό. Εκτός αυτού επιτρέπονται μέχρι δύο επιβάτες σε ταξί και μέχρι τέσσερις επιβαίνοντες σε ΙΧ σε περιοχές που βρίσκονται σε πορτοκαλί επίπεδο. Στις κίτρινες περιοχές επιτρέπονται μέχρι τρία άτομα σε ταξί και δεν υπάρχει περιορισμός στον αριθμό των επιβαινόντων σε ΙΧ.

Ένα αλλιώτικο καλοκαίρι
Φέτος το καλοκαίρι ήταν διαφορετικό από τα προηγούμενα: Η μάσκα πια έγινε κομμάτι της ζωής μας. Από τις 15 Ιουνίου επιτρέπεται ξανά Γερμανοί τουρίστες να εισέλθουν στην Ελλάδα. Για να εισέλθει ένας ταξιδιώτης στην Ελλάδα πρέπει να συμπληρώσει το πρωτόκολλο αφίξεων με τα προσωπικά του στοιχεία και τον τόπο διαμονής του, ώστε να λάβει έναν κωδικό QR, τον οποίο θα επιδείξει στο αεροδρόμιο. Αυτό όμως εξαρτάται και από τη χώρα εισόδου του. Για κάποιες χώρες, όπως η Βουλγαρία ή η Βόρεια Μακεδονία απαιτείται αρνητικό τεστ κορονοϊού, που δεν είναι παλαιότερο των 72ωρών. 

Και στις παραλίες τα μέτρα ήταν αυστηρά. Για παράδειγμα: σε μία ομπρέλα αντιστοιχούσαν δύο ξαπλώστρες ­– εξαίρεση αποτελούσαν οι οικογένειες με ανήλικα παιδιά, ενώ οι ομπρέλες έπρεπε να απέχουν τέσσερα μέτρα η μία από την άλλη. Ξαπλώστρες αντιστοιχούμενες σε διαφορετικές ομπρέλες έπρεπε να έχουν ελάχιστη απόσταση 1,5 μέτρο η μία από την άλλη, ενώ στα 1.000 τ.μ. ο μέγιστος επιτρεπόμενος αριθμός ατόμων ήταν 40. Την ίδια στιγμή το προσωπικό έπρεπε να απολυμαίνει τις ξαπλώστρες και τις καρέκλες μετά από την αλλαγή πελάτη και υπήρχε οδηγία να φοράει μάσκα. Τα beach bar επιτρεπόταν να παρέχουν προϊόντα σε πακέτο και να κάνουν delivery στην ξαπλώστρα.

Χαρακτηριστικό ήταν ότι πολλές κοινές υπουργικές αποφάσεις αρχικά εκδίδονταν για ένα χρονικό διάστημα 15 ημερών ή ενός μηνός και στη συνέχεια επεκτείνονταν. Υψηλά επιδημιολογικά φορτία παρατηρήθηκαν ιδιαίτερα σε νησιά των Κυκλάδων, όπως η Μύκονος, αλλά και η Χαλκιδική. Τα νυχτερινά κλαμπ καθώς και τα bar λειτουργούσαν για ένα διάστημα του καλοκαιριού με πλήρες ωράριο με αποτέλεσμα κόσμος να συνωστίζεται και να μην τηρούνται οι απαραίτητες αποστάσεις κατά τη διασκέδαση. Έτσι, συγκεκριμένες περιοχές δέχονταν κάθε φορά συγκεκριμένους περιορισμούς. 

Στα νησιά όπως και στην επαρχία τα πανηγύρια όπως και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις, που υπό κανονικές συνθήκες αποτελούν μέρος του ελληνικού καλοκαιριού, απαγορεύθηκαν. Συνήθως ο κόσμος πηγαίνει στις λιτανείες, κάνει βόλτες στους πάγκους των εμπόρων, τρώει σουβλάκια και λουκουμάδες, πίνει κρασί, μπύρα και χορεύει. Και χορεύει πολύ. Φέτος όμως ήταν αλλιώς.

Η αναμενόμενη βουτιά της οικονομίας

Η ζημία που επέφερε ο κορονοϊός στον τουρισμό, τη σημαντικότερη πηγή εισόδου της ελληνικής οικονομίας, είναι μεγάλη. Τα έσοδα από τον τουρισμό αναμένεται να φτάσουν στα 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2020, ποσό που το 2019 ανερχόταν στα 18,15 δισεκατομμύρια ευρώ, μία μείωση που αναμένεται να φτάσει περίπου το 80% για ολόκληρη τη χρονιά. Την Ελλάδα επισκέφθηκαν, σύμφωνα με εκτιμήσεις το γ᾽ τρίμηνο του 2020 3,9 εκατομμύρια τουρίστες, αριθμός κατά 78% μικρότερος από τον αντίστοιχο περσινό. Οι δηλώσεις περί χαμένης σεζόν από επιχειρηματίες μάλλον τελικά δεν ήταν και τόσο λάθος.

Επιστροφή στα θρανία με μάσκες
Τα παιδιά επέστρεψαν στο σχολείο στις 14 Σεπτεμβρίου φορώντας μάσκες. Υπό κανονικές συνθήκες η έναρξη της σχολικής χρονιάς γίνεται συνήθως στις 11 Σεπτεμβρίου. Αρχικά η ημερομηνία έναρξης των μαθημάτων είχε προγραμματιστεί για τις 7 Σεπτεμβρίου, αλλά εν τέλει ορίστηκε για τις 14, ώστε «να περιοριστούν σημαντικά οι μετακινήσεις τουλάχιστον 1 εβδομάδα πριν την έναρξη των σχολείων για να περιοριστεί η τυχόν μετάδοση από ασυμπτωματικούς», σύμφωνα με την υπουργό παιδείας Νίκη Κεραμέως. Στους μαθητές δημοτικού δωρίστηκαν παγούρια, καθώς και σε όλους τους μαθητές όλων των βαθμίδων υφασμάτινες μάσκες. Οι μάσκες για τα παιδιά του δημοτικού αποδείχθηκαν όμως πολύ μεγάλες, με αποτέλεσμα να προκληθούν έντονες συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με φωτογραφίες παιδιών των οποίων τα πρόσωπα καλύπτονταν από τη μάσκα. 

Η χρήση της μάσκας είναι από τότε για τους μαθητές όλων των τάξεων (άνω των 4 ετών), τους εκπαιδευτικούς και λοιπό προσωπικό, καθώς και για τους επισκέπτες των σχολείων σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, υποχρεωτική. Εξαίρεση αποτελεί η ώρα του φαγητού και το μάθημα της γυμναστικής. Η υποχρεωτική χρήση μάσκας στα σχολεία έφερε αντιδράσεις σε μαθητές και γονείς και αποτέλεσε αφορμή πολλά σχολεία της χώρας να τεθούν υπό κατάληψη. Εκδρομές, εκπαιδευτικές επισκέψεις, μαθητικά συνέδρια, σχολικά πρωταθλήματα και προγράμματα ανταλλαγής μαθητών και εκπαιδευτικών δεν δύνανται να πραγματοποιηθούν φέτος. Ανά τμήμα και φυσικά με τη χρήση μάσκας επιτρέπονται οι διδακτικές επισκέψεις και οι περίπατοι. Ακόμη, υπάρχει η πρόβλεψη τα διαλείμματα να γίνονται σε σταθερές ομάδες μαθητών, ώστε αφενός να αποφεύγεται ο συνωστισμός και αφετέρου η ανάμειξη διαφορετικών ομάδων. Οι παρελάσειςγια την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου δεν θα πραγματοποιηθούν. 

Πανεπιστήμια: μάθημα δια ζώσης και εξ αποστάσεως 
Στις αρχές Οκτωβρίου ξεκίνησαν και τα μαθήματα στα πανεπιστήμια της χώρας. Τα μαθήματα δύνανται να γίνονται τόσο δια ζώσης όσο και εξ αποστάσεως. Αν ο εγγεγραμμένος αριθμός των φοιτητών σε ένα μάθημα είναι κάτω των 50 ατόμων το μάθημα μπορεί να γίνει σε αίθουσα διδασκαλίας του πανεπιστημίου. Σε περίπτωση που ο αριθμός υπερβαίνει τα 50, τότε η εκπαίδευση γίνεται αναγκαστικά εξ αποστάσεως. Η χρήση μάσκας φυσικά και η τήρηση των απαιτούμενων αποστάσεων και στους χώρους του πανεπιστημίου είναι υποχρεωτική. Τα φοιτητικά εστιατόρια επίσης λειτουργούν με τη μορφή παραλαβής φαγητού σε πακέτο και έχοντας διευρυμένο ωράριο λειτουργίας, ώστε να αποφεύγονται οι ουρές και ο συνωστισμός. Οι βιβλιοθήκες λειτουργούν πλήρως. 

Θετικά κρούσματα κορονοϊού διαπιστώνονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα και στα κέντρα κράτησης προσφύγων. Οι αρχές προβαίνουν σε τοπικές ρυθμίσεις, ώστε αυτά να περιοριστούν. Η κατάσταση παραμένει τεταμένη, καθώς οι πιέσεις σε μια περιοχή μπορούν να αλλάξουν γρήγορα και, ως εκ τούτου, η αβεβαιότητα μπορεί να γίνει αισθητή παντού. Δυστυχώς, ακόμη και οι ειδικοί δεν φαίνεται να είναι σε θέση να δώσουν αξιόπιστες και μόνιμες απαντήσεις – τουλάχιστον προς το παρόν, έτσι ώστε και το φθινόπωρο η υπομονή και η προσοχή να είναι τα εφόδιά μας.


Το κείμενο είναι μέρος μιας σειράς. Τις επόμενες εβδομάδες θα υπάρξουν αρκετές επιτόπιες εντυπώσεις στο ιστολόγιο. Εδώ μεταφέρεστε στο μέρος 1 της σειράς από τον Απρίλιο του 2020 (στα ελληνικα).

κείμενο: Άννα Μαυρίκου
φωτογραφίες: agorayouth

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden /  Ändern )

Google Foto

Du kommentierst mit Deinem Google-Konto. Abmelden /  Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden /  Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden /  Ändern )

Verbinde mit %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.